Contact Artefacts
please if you have any comments or more information regarding this record.

FRANSEN, Hans

Born: 1931 06 14
Died: 2017 12 11

Architect


Hans FRANSEN studied architecture in Amsterdam, Netherlands, where he was born, and history of art at the University of South Africa. He settled in South Africa in 1955 and married Marie Anneen van Zyl in 1963. They have a daughter, Kari Longman.

Career:
Survey Assistant, Dept. of Water Affairs, Pretoria 1955-58.
Press and Cultural Affairs Assistant, French Embassy, Pretoria/Cape Town 1959-61.
Editorial assistant and proof reader, Die Burger 1959-61.
Acting Curator, Michaelis Collection (museum) 1962-64.
Curator of the Stellenbosch Museum 1965-69.
Curator of Groot Constantia 1970-1974.
Assistant Director, S.A. National Gallery 1975-1980.
Senior Lecturer History of Art, University of Natal, Pietermaritzburg 1980-89. He obtained his PhD during this period in 1988; the title of his thesis was Style periods in Cape architecture and decoration.
Director of Michaelis Collection 1990-2001.
From 2001 active as an author and heritage practitioner.

Awards:
1982: Simon van der Stel Foundation - Heritage South Africa Gold Medal
1993: Cape Times Award for Conservation
2001: Knighthood in the Order of Orange-Nassau (Netherlands)
2008: DPhil, honoris causa, from the University of Stellenbosch
2016: VOC Foundation Silver Medal

Source: Stellenbosch Writers

Doodsberig (Obituary)

Die volgende doodsberig is geskryf deur Piet Westra op 12 Desember 2017.

Dr Hans Fransen oorlede (1931-2017)

Die bekende kultuurhistorikus, museumkundige en bewaringsvoorvegter dr Hans Fransen is gister onverwags op 86-jarige leeftyd oorlede. Die afgelope jare is hy en sy vrou Marie Anneen van Zyl, met wie hy in 1966 getroud is, in Huis Nuweland in Newlands versorg.

Hans is 1931 in Amsterdam, Nederland, gebore waar hy sy studie in argitektuur begin, maar nie voltooi het nie. In 1954 verhuis hy na Suid-Afrika en behaal hier sy BA-graad in kunsgeskiedenis (UNISA,1968) en sy Ph. D. (Kunsgeskiedenis, Universiteit van Natal, 1981), dit terwyl hy by verskillende instansies gewerk het. (O.a. as redaksie-assistant en proefleser by die Die Burger). Hy het egter sy nis gevind in die museum- en kunswêreld en vanaf 1962 poste beklee as waarnemende kurator van die Michaelisversameling in Kaapstad (1962-64), Kurator van die Stellenbosch Museum (1965-69), en Groot Constantia (1970-74) en assistent-direkteur van die SA Nasionale Kunsgalery (1975-80). In 1980 verhuis hy en sy gesin na Pietermaritzburg waar hy tot 1989 senior lektor in kunsgeskiedenis was by die Universiteit van Natal. Hier het hy ook in die politiek betrokke geraak en word 'n stigterslid van die Liberale Party van SA. In 1990 keer hy na Kaapstad terug en werk hier tot 2001 as 'n baie aktiewe en gewilde direkteur van die Michaelis-versameling op die Groentemarkplein in Kaapstad. Hier het hy meer as 30 uitstalkatalogi en brosjures en talle artikels in gespesialiseerde tydskrifte bygedra. Sy gereelde rubriek in die KultuurKroniek van Die Burger was baie gewild.

Ook het hy 'n aantal belangrike boeke en hoofstukke in boeke bygedra oor kuns en argitektuur. Sy magnum opus is ongetwyfeld sy The old Buildings of the Cape (saam met Mary Cook). Dit gee 'n beskrywing van oor die 5 700 belangrike ou geboue, met ruim 700 illustrasies en fotos wat meestal deur homself geneem is. Hans het my vertel dat hy vir hierdie boek 25 000 km per motor afgelê het en 5 000 km per fiets. Alleen vir hierdie boek verdien hy ‘een lintje’. ‘n Ander werk wat uitstaan is sy Old towns and Villages of the Cape wat in 2005 verskyn het. Dit is die eerste omvattende studie van die fisiese geskiedenis van oor die 1 000 ouer Kaapse stede, dorpe en gehugte uit die voorheen Kaapse kolonie, ook weer met talle illustrasies wat meestal deur Hans self geneem is. Sy vrugbare oeuvre is afgesluit met 'n boek oor Eric Laubscher en een oor die Kaapse barokkuns wat in 2014 verskyn het.

Hans was baie gewild en bedrywig in kunskringe en 'n aktiewe lid en dikwels bestuurslid van 'n verskeidenheid kuns-, kultuur- en erfenisorganisasies waaronder die SA Kunsvereniging, die Stigting Simon van der Stel, die Volksboukundige Vereniging , die SA Museumvereniging en tot onlangs ook as raadslid van die Van Ewijck Stigting. Orals het hy op sy eie sjarmante en intelligente manier sy enorme kennis met veel humor en wysheid bygedra. Terwyl hy hoof was van die Michaelisversameling is Suid-Afrikaanse kuns- en kultuurinrigtings geïnspireer deur die apartheidsfilosofie, deur die owerhede gesplits in 'n Afdeling Eie Sake en Algemene Sake. Die Michaelisversameling was nou onder Eie Sake (blank), tot groot verdriet maar ook hilariteit van sy direkteur. Nie lank daarna nie is dit gelukkig weer afgeskaf.

Ook op sportterrein het Hans uitgeblink. Hy was baie trots daarop dat hy ses Comrades Marathons en 21 Cape Argus-fietstoere voltooi het, dikwels saam met sy dogter Karin. Hy was ook 'n groot musiekkenner en -liefhebber en het tot laat in sy lewe selde 'n Kaapstadse Simfonie-konsert gemis.

Erkenning vir sy groot kulturele bydrae het nie uitgebly nie. In 1984 ontvang hy die eremedalje van die Stigting Simon van der Stel; in 1993 die Cape Times toekenning vir Bewaring; in 2001 word hy 'n Ridder in de Koninklijke Orde van Oranje-Nassau, in 2008 ontvang hy 'n eredoktoraat van die Universiteit van Stellenbosch en in 2016 die silwermedalje van die Stigting VOC.

Almal wat Hans geken het, persoonlik of deur sy enorme kulturele bydrae sal hom baie mis. Hy word oorleef deur sy vrou Anneen, dogter Karin en eggenoot, en twee kleinkinders.

(Stigting VOC, accessed 2023 12 06)

(Submitted by Lila Komnick)

.

Books citing FRANSEN

Martin, Desmond. 2007. Walking Long Street. Cape Town: Struik. pp 17, 75

Books by FRANSEN

Fransen, Hans & Cook, Mary Alexander. 1965. The old houses of the Cape : a survey of the existing buildings in the traditional style of architecture of the Dutch-settled regions of the Cape of Good Hope. Cape Town: AA Balkema

Fransen, Hans & Stellenbosch Museum. 1970. Die Kaapse stoel : The Cape chair. Stellenbosch: Stellenbosch Museum

Fransen, Hans. 1972. Groot Constantia : its history and a description of its architecture and collection. Cape Town: SA Cultural Museum

Fransen, Hans. 1978. Guide to the Museums of Southern Africa. Cape Town: Galvin & Sales (Pty) Ltd, for the Southern African Museums Association

Fransen, Hans. 1982. Three centuries of South African art : fine art, architecture, applied arts. Johannesburg: AD Donker

Fransen, Hans. 1987. Classicism, baroque, rococo and neoclassicism at the Cape : an investigation into stylistic modes in the architecture and applied arts at the Cape of Good Hope 1652-1820. Pietermaritzburg: Unpublished PhD Thesis : University of Natal

Fransen, Hans. 2004. The old buildings of the Cape. A survey of extant architecture from before c1910 in the area of Cape Town - Calvinia - Colesberg - Uitenhage. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers

Fransen, Hans. 2006. Old towns and villages of the Cape. A survey of the origin and development of towns, villages and hamlets at the Cape of Good Hope. With particular reference to their physical planning and historical landscape. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball

Fransen, Hans & Simon van der Stel Foundation. 2006. The new amidst the old : building in the Klein Karoo : some thoughts about new architecture in the historically sensitive areas of the Klein Karoo. Oudtshoorn: Simon van der Stel Foundation

Fransen, Hans. 2014. Cape Baroque and the contribution of Anton Anreith. Stellenbosch: SUN Media (imprint RAP)

Entries in books by FRANSEN

Fransen, Hans. The 'Onder-Kouga' - an untouched treasure. In Festschrift in honour of O.J.O. Ferreira. 2010. Adamastor

Fransen, H. Golden Era of Cape Dutch architecture. In Preservation of old buildings and historic sites. 1966. Caltex Oil